Telefonisch vergaderen

Foto: krow10
Bron: http://www.flickr.com/photos/krow10/5145606650

Vanmiddag heb ik voor het eerst vergaderd via een telefonisch vergadering met in totaal drie deelnemers.

Ik zal het uitleggen. We zijn bezig met de voorbereidingen voor de Week van de Klassieken 2013, en we wilden graag met ons drieën overleggen, zonder meteen fysiek op een plek af te spreken. Gelukkig zijn voor dit telefonisch vergaderen allerlei technische hulpmiddelen beschikbaar, zoals met alle betrokkenen inbellen op een centrale en zo vergaderen. En dan heb ik het nog niet eens over de mogelijkheden die bellen via internet of via skype (met of zonder beeld) bieden.

Wij hadden voor de vergadering deze middag gekozen voor weer een andere techniek. Een van de drie deelnemers aan deze telefonische vergadering beschikte over twee telefoontoestellen op zijn kamer, belde met elke andere telefoon de andere twee deelnemers (waaronder ikzelf) op, en zette ons allebei op de speaker van die telefoontoestellen. En om er zeker van te zijn dat de gesprekspartners via de speakers elkaar goed konden verstaan, werden de telefoons naast elkaar gezet.

Ik zal je zeggen: we hebben prima telefonisch vergaderd. Zo doen wij, cultureel erfgoed instellingen, dat.

Limonade met Mars voor Jong Tresoar

Het is zondagmiddag, even na drie uur. In de bestuurskamer van het Fries Museum is de rust weer teruggekeerd. Op tafel staan enkele karaffen, nog voor de helft gevuld met limonade. De zak met chocolade mini-marsjes is helemaal leeg. Het college van de middag zit erop.

Nog geen uur geleden zat de bestuurskamer vol met jonge onderzoekers tussen de 8 en 12 jaar. Zij kwamen voor het kindercollege (want om dat college gaat het hier) dat Fries Museum en Tresoar in het kader van de Week van de Klassieken organiseerden. Aan de hand van een chocoladereep (Mars), een fles schoonmaakmiddel (Ajax), een grote goudglanzende replica van de god Mars, en een cassette vol met bronzen godenbeeldjes vertelden Evert Kramer (tot voor kort conservator Terpencultuur en Middeleeuwen van het Fries Museum) en ikzelf (bibliothecaris Tresoar, Buma Bibliotheek) een uur lang over Griekse en Romeinse mythologie en de Romeinse godenbeeldjes die in de Friese terpen zijn gevonden.

Tresoar is een van de vier organiserende partners in de Week van de Klassieken. In deze landelijke actieweek (17 tot en met 26 april) was er extra aandacht voor de klassieke oudheid aan de hand van een thema. Dit jaar was dat 'mythologie'. Met de meer dan 50.000 boeken over de klassieke oudheid van de Buma Bibliotheek van Tresoar is de Week van de Klassieken voor Tresoar een uitstekende activiteit om de klassieke oudheid in Nederland en in Fryslân extra onder de aandacht te brengen. De samenwerking met Fries Museum was ook deze keer weer prima.

Vol enthousiasme vertel ik een dag later over het succesvolle kindercollege, de slimme vragen van de kinderen en de positieve reacties van de ouders. En dan realiseer ik het mij pas: Tresoar is met zijn tien jaar net zo jong als de deelnemers aan het kindercollege. Ik weet het zeker: Tresoar heeft net als deze kinderen een prachtige toekomst voor zich.

(dit blogbericht is eerder gepubliceerd op de jubileumwebsite van Tresoar)

Het Week-van-de-Klassieken Weekoverzicht

Onder de gewelven van het Fries Museum
tijdens het kindercollege in de Week van de Klassieken 

Dat was het dan: de Week van de Klassieken 2012. Tien dagen lang hebben Allard Pierson Museum, Museum Het Valkhof, Rijksmuseum van Oudheden en Tresoar de oudheid extra in het zonnetje gezet aan de hand van het thema Mythologie. De organiserende partners waren natuurlijk niet de enige met activiteiten: gedurende de aanloop naar de Week ontvingen we steeds meer activiteiten voor de Agenda. Daarnaast groeide het aantal partners van de Week ook.

De Week was niet alleen fysiek een doos vol activiteiten, maar ook online was er veel aandacht voor de Week. De Week hield dit jaar voor het eerst zijn eigen blog bij en we hebben ons eigen Twitteraccount (@WeekKlassieken). Daarnaast waren twee online partners bijzonder actief in de Week: Kennislink en Geschiedenis Beleven hebben de Week online omarmd, met prijsvragen, weetjes over mythologie, een tip vijf van activiteiten, interviews en artikelen, een boekenspecial, en nog meer.

Voor mijzelf was de Week een mooie afsluiting van vele maanden voorbereidend werk. Ja natuurlijk, er was het gebruikelijke werk van deadlines die veel te vroeg kwamen, en dagen die soms te weinig uren leken te bevatten, maar als de activiteit eenmaal aan de gang is, ben je dat allang weer vergeten.

Het kindercollege (proefdeelname Museum Jeugd Universiteit) was hierbij voor mij een eye-opener. Samen met (toen nog) conservator Terpencultuur en Middeleeuwen Evert Kramer van het Fries Museum hebben we een uur lang verteld over antieke mythologie en Romeinse godenbeeldjes uit Fries bodem. Het was prachtig om kinderen van acht tot en met twaalf jaar zo enthousiast en leergierig te zien, en hun slimme, ontwapende, en soms aandoenlijke vragen en opmerkingen te proberen te beantwoorden.

Maar goed. Het einde van de Week van 2012 is gelijk het begin van de Week van de Klassieken 2013. Ideeën borrelen op en op kladpapier en met potlood schrijven we de eerste plannen voor volgend jaar. En trouwens, de website van de Week en @WeekKlassieken blijven ook gewoon. Blijf ons volgen!

Muze op Dinsdag: Veel succes en veel plezier!

Vanavond opent de Week van de Klassieken met de tweede editie van de Ken-Uw-Klassieken Pubquiz. Zie het als de grote broer van de Grote Ken-Je-Klassiekenquiz voor gymnasiasten waarvan de finale van deze quiz later deze week plaatsvindt. Via Twitter wordt live verslag gedaan van de verrichtingen in de zaal. Volg via hashtag #weekklassieken en #pubquiz. Ik wens de deelnemers veel succes!

En voor de andere activiteiten in de volle agenda van de vijfde editie van de Week van de Klassieken: vanaf vandaag barst het los. Iedereen, veel succes en veel plezier!

Koning Gordius en de laatste voorbereidingen

Een provinciaal-romeinse knoop uit de periode 15 - 250.
Collectie: Rijksmuseum van Oudehden (VF* 963)

Nog een kleine week, en dan begint de Week van de Klassieken (17 - 26 april). Voor de vijfde keer al weer. Ik kan niet voor de andere partners spreken, maar ik denk dat het er bij de partners weinig anders aan toe gaat dan zoals nu bij Tresoar: we knopen in de voorbereiding druk de laatste eindjes aan elkaar.

Wie een blik werpt in Agenda van de Week, ziet dat de Agenda bol staat met activiteiten rond de klassieke oudheid en mythologie. Dat zijn niet alleen activiteiten van de organiserende partners, er zijn sinds de lancering van deze website ook veel activiteiten aangemeld. En zolang in de voorbereiding de losse eindjes van al die activiteiten niet in een onontwarbare, zeg maar gerust Gordiaanse, knoop verwikkeld raken, is er niks aan de hand.

Een Gordiaanse knoop? De eenvoudige boer Gordius reed met zijn vrouw en zoon (de latere koning Midas) op zijn wagen Phrygië binnen net op het moment dat in Phrygië het orakel werd besproken dat had voorspeld dat een koning die zou aankomen op een wagen, een einde zou maken aan de onrusten in het rijk. Gordius werd gelijk tot koning gemaakt. Hij stalde zijn wagen in de tempel van Zeus waarbij hij het juk met een ingewikkelde knoop bevestigde aan een boom. Volgens een orakel zou degene die de knoop wist te ontwarren, heersen over heel Azië. Vaak is geprobeerd de knoop te ontwarren, maar niemand slaagde.

Met zo’n volle Agenda kan het niet anders dan dat we een goede Week van de Klassieken tegemoet gaan. Volgende week dinsdag trappen we af met de Pubquiz in het Rijksmuseum van Oudheden. En die losse eindjes? Was het niet Alexander de Grote die de knoop van Gordius ontwarde door deze heel eenvoudig met zijn zwaard te doorklieven?

(dit blogbericht is eerder gepubliceerd op de website van de Week van de Klassieken)

De glans van Mars

Bronzen beeldje van de god Mars
(collectie: Fries Museum (inv. 123-106))

Gisteren was ik op bezoek bij het Fries Museum. Het Fries Museum en Tresoar organiseren samen het kindercollege Wat deden Romeinse goden in Friesland? in de Week van de Klassieken, op 22 april. Evert Kramer, conservator Terpencultuur en Middeleeuwen van het Fries Museum, ontving mij en nam mij mee in de lift. Naar boven, naar het kantoor, dacht ik. Maar nee, de lift ging naar beneden. 'Kom, ik wil je even wat laten zien'.

De lift stopte. Evert wenkte mij, en daar, om de hoek, stond ik oog in oog met een goudglanzende god Mars. Met zijn helm iets achterover op zijn hoofd en met kleine trekjes van Alexander de Grote in zijn gelaat. Het betrof een replica van een bronzen godenbeeld van de god Mars dat tijdens afgravingen van de terp bij Tolsum was gevonden. Het originele beeldje meet een kleine 20 centimeter, zijn glimmende replica wel drie keer zo veel.

In Friesland is een opvallend groot aantal van dit soort bronzen beeldjes gevonden uit de Romeinse oudheid. Het zijn beeldjes van dierfiguren, een deel van een bronzen hand, en (voor het grootste deel) beeldjes van goden uit de Griekse en Romeinse godenwereld. Zij zijn tussen 5 en 24 centimeter groot en de meeste zijn gewijd aan Mars (oorlogsgod) en Mercurius (beschermgod van handel, verkeer, ambachten en rijkdom) en komen uit de eerste drie eeuwen n. Chr. Vermoedelijk zijn ze door Friese legioensoldaten meegenomen naar huis om in huisaltaren te plaatsen als verbeelding of personificatie van inheemse goden.

We stappen de lift weer in en ditmaal gaan wij wel naar het kantoor, voor een voorbespreking van het kindercollege. De indrukwekkende replica blijft achter. Maar niet voor lang. Want op 22 april tijdens het kindercollege van Fries Museum en Tresoar mag deze Mars in volle glorie stralen.

(dit blogbericht is eerder gepubliceerd op de website van de Week van de Klassieken)

We hebben gequizd (en getwizd)!

L.A. Buma-bokaal voor de beste
Kenner-van-de-Klassieken Noord-Nederland

Niet tussen 15.30 uur en 16.00 uur, maar pas om 16.40 uur konden wij de winnaar van de regionale voorronde van de Grote Ken-Je-Klassiekenquiz Noord-Nederland bekend maken. Emma Joppe, leerling van CS Vincent van Gogh (Assen), kende haar klassieken het best en werd de vierde winnaar van de L.A. Buma-bokaal (wisselbeker voor de school).

Vlak voor de finaleronde waren de punten van de schoolteams geteld. Leerlingen van de schoolteams van CS Vincent van Gogh (Assen), Chr. College Nassau Veluwe (Harderwijk) en Chr. Gym. Beyers Naudé (Leeuwarden) gaan door naar de finale op 20 april in Leiden.

Toen hadden we er in Tresoar een hele middag quizzen en twizzen op zitten. Met veel publiek, soms lastige vragen en druk overleg binnen de schoolteams over de antwoorden. Met volop nakijkwerk van de antwoordformulieren door de jury en lang wachten op de einduitslag. Met zelfs een spandoek om het eigen schoolteam aan te moedigen. En bovenal met de gymnasiumleerlingen die net als voorgaande jaren veel weten over de Klassieke Oudheid.

De Grote Ken-Je-Klassiekentwiz hebben we ook gespeeld. Maaike van der Plas was de eerste inzender met vijf goede antwoorden. In de twiz was een foutje geslopen, maar uiteindelijk is het prima opgelost. Errare humanum est, om maar met Hieronymus (en Cicero) te spreken.

En nu? De finale. Dan strijden negen schoolteams uit de drie regionale voorrondes in de Tempelzaal van het Rijksmuseum van Oudheden tegen elkaar onder leiding van quizmaster Anton van Hooff. Dat belooft wat!

We gaan quizzen (en twizzen)!

Dit weekend is het zover. Dan vindt de regionale voorronde van de Grote Ken-Je-Klassiekenquiz voor gymnasiasten plaats. Morgen in Museum Het Valkhof en in Tresoar, en zondag is het de beurt aan het Allard Pierson Museum. Ook spelen we morgen de quiz via Twitter (allemaal meedoen: win de vertaling van Vergilius, Aeneïs door Piet Schrijvers!).

De (landelijke) voorbereidingen zijn klaar. De vragen zijn bedacht, de regels zijn opgesteld, de brieven voor de winnende schoolteams zijn geschreven en de tweets van de klassiekentwiz staan klaar. De afzonderlijke partners zijn nog druk in de weer met de laatste voorbereidingen voor de regionale voorronde in de zaal. Doet de beamer het wel? Staan de tafels zo goed? Hebben we genoeg frisdrank in huis? En er is altijd nog het werk van dat laatste moment: typefout in de quiz hier, herformulering van een vraag daar.

Maar na al deze voorbereidingen kan ik niet wachten tot we de regionale voorronde hebben gespeeld. Wat Tresoar aangaat, morgenmiddag tussen 15.30 uur en 16.00 uur hebben we winnaars in Tresoar. En op Twitter. Laat maar komen: we gaan quizzen en twizzen!

Vissen met Herakles

Herakles in gevecht met de stier van Kreta
(collectie: Rijksmuseum van Oudheden (K1896/9.5)

Herakles, de sterkste held van alle helden, moest werken verrichten. In één dag reinigde Herakles de enorme stallen van koning Augias in Elis. Op Kreta ving hij de stier die Poseidon uit de zee had laten komen. En hij haalde de runderen van Geryoneus, een reus met drie hoofden en drie lichamen. Drie verhalen uit de twaalf werken van Herakles. Maar wat hebben deze drie verhalen met elkaar gemeen? Alle drie passen deze week bij #collectievissen op Twitter.

Collectievissen? Op Twitter? Het idee is simpel. Elke week verschijnt er op Twitter via het twittertrefwoord #collectievissen een nieuw thema. Het is de bedoeling om items bij dit thema te zoeken uit de collecties van cultureel erfgoedinstellingen.

Veel erfgoedinstellingen hebben hun collecties online staan. Dit geldt ook voor de organiserende partners van de Week van de Klassieken. Het Allard Pierson Museum, Museum Het Valkhof, Rijksmuseum van Oudheden en Tresoar hebben allemaal hun collecties in één of meerdere beeldbanken of catalogi online beschikbaar. In deze online collecties kun je proberen objecten, documenten, foto's of boeken te zoeken die aansluiten bij het thema. Heb je er een gevonden, dan plaats je de link naar je vondst op Twitter, voorzien van de twittertrefwoorden #collectievissen en ‘#hetwekelijksethema’.

De Week van de Klassieken heeft dit jaar voor het eerst een eigen Twitter: @WeekKlassieken. De volgers hebben het misschien al gemerkt, want ook de Week van de Klassieken doet mee met #collectievissen, tenminste, als het thema van #collectievissen ook raakvlakken toont met mythologie, het thema van de Week. Want dat is de overeenkomst met de drie hierboven genoemde werken van Herakles: zij combineren het thema van de Week met het thema van #collectievissen van deze week: vee.

Gooi ook een hengel uit in de collecties van de partners in de Week. En volg meteen ook @WeekKlassieken.

Allard Pierson Museum: beelddatabank
Museum Het Valkhof: zoeken in de collectie
Rijksmuseum van Oudheden: collectiezoeker
Tresoar: bibliotheekcatalogus

(dit blogbericht is eerder gepubliceerd op de website van de Week van de Klassieken)

Win een wisselbokaal

Detail uit het testament van L.A. Buma met onderaan 'Buma Bibliotheek' (collectie Tresoar)
(klik of tik op de foto voor een vergroting)

Vanaf 2009 wordt jaarlijks de L.A. Buma-bokaal uitgereikt voor de beste kenner van de klassieken in Noord-Nederland.

Dit las ik tot mijn verrassing een paar maanden geleden terug in de Wikipedia in het lemma over Lieuwe Annes Buma. Vanaf de eerste landelijke editie van de Grote Ken-Je-Klassiekenquiz voor gymnasiasten in 2009 graveren wij in Tresoar de naam van de winnaar van de regionale voorronde Noord-Nederland in de L.A. Buma-bokaal.

Lieuwe Annes Buma (1796 - 1876) was een Friese classicus. Hij heeft zijn leven lang de klassieken bestudeerd. Als laatst levende erfde hij het volledige familiekapitaal. In zijn testament heeft Buma een legaat opgenomen van een bedrag van 100.000 gulden (omgerekend naar nu ongeveer 1.000.000 euro) voor de oprichting van “eene bibliotheek voor de Grieksche en Romeinsche taal- en letterkunde, die gevestigd zal zijn te Leeuwarden, en de naam zal dragen van Buma Bibliotheek”. De provincie Friesland accepteerde het legaat en richtte de Buma Bibliotheek op. Nu is de Buma Bibliotheek een deelcollectie van Tresoar.

Drie namen hebben we al staan in de L.A. Buma-bokaal. Over tweeënhalve week komt er weer een naam bij. Want dan vindt de regionale voorronde weer plaats. Elk jaar krijg ik de vraag wie de vragen voor de quiz verzint. Dat doen de vier organiserende partners van de Week van de Klassieken samen. En elk jaar komt de vraag langs hoe wij toch steeds weer nieuwe vragen weten te verzinnen. Maar ook dat is geen probleem. Als we de oudheid laten beginnen met Homerus in de achtste eeuw v. Chr. en we gaan door tot aan de val van het West-Romeinse Rijk in 476 n. Chr. hebben we dertien eeuwen oudheid tot onze beschikking. En dat is meer dan genoeg voor quizvragen tot en met de finale aan toe.

Maar zover is het nog niet. Eerst de regionale voorrondes op 17 en 18 maart. We kunnen nog schoolteams gebruiken. Geef uw schoolteam op, uiterlijk 5 maart, via info@tresoar.nl (t.a.v. Ids de Jong). En bevindt uw school in de regio Noord-Nederland, misschien wint uw schoolteam de L.A. Buma-bokaal. En wellicht daarna ook in de nationale Grote Ken-Je-Klassiekenquiz-wisselbokaal. Meedoen dus!

(dit blogbericht is eerder gepubliceerd op de website van de Week van de Klassieken)

Een god met hoofdpijn

Fragment van een roodfigurige vaas met links zittend Zeus en rechts zittend Athena
(collectie: Allard Pierson Museum (APM02626))

Op een dag had de Griekse oppergod Zeus hoofdpijn. Enorme hoofdpijn. Zeus' zoon Hephaestus, de smid onder de goden, kon dit niet langer aanzien en schoot zijn vader te hulp. Met alle kracht in zijn lichaam sloeg hij met een bijl in op Zeus' hoofd. Het hoofd van Zeus spleet open, en daar kwam de godin Athena in volle wapenuitrusting te voorschijn.

Dit is in het kort het bekendste verhaal over de geboorte van de godin Athena. Het verhaal is een van de verhalen uit de klassieke mythologie. Verhalen die Allard Pierson Museum, Museum Het Valkhof, Rijksmuseum van Oudheden en Tresoar graag extra onder de aandacht brengen. En dat doen we via de vijfde editie van de Week van de Klassieken, met dit jaar als thema mythologie.

Wie nu op deze site kijkt, ziet al een behoorlijke gevulde Agenda. Dit zijn grotendeels activiteiten van de vier organiserende partners, en deze vormen het hart van de Week.

Maar daarmee is de Agenda nog lang niet vol en gereed. Wij willen graag andere partijen uitnodigen ook activiteiten te organiseren gedurende de Week. Denk aan een lezing in bibliotheek of boekhandel, een leerlingenactiviteit op school of een voordracht van een Griekse mythe door een verhalenverteller. Of weer wat anders. Activiteiten zijn erg welkom. Je kunt deze doorgeven aan agenda@weekvandeklassieken.nl.

Zeus is inmiddels genezen van zijn hoofdpijn. Samen met zijn zoon Hephaestus en zijn dochter Athena zijn zij drie van de twaalf Olympische goden. Het Griekse (en Romeinse) godenpantheon dijde verder uit met de komst van goden en helden. Met een uitdijende Agenda vol activiteiten kunnen we aandacht besteden aan al die goden en hun verhalen. Zo maken we er met ons allen een succesvolle Week van de Klassieken van.

(dit blogbericht is eerder gepubliceerd op de website van de Week van de Klassieken)

(en ja, sommige alinea's komen weer uit dit blogbericht)

De activiteitenagenda van de Week van de Klassieken

Klik of tik op de afbeelding voor een vergroting

Dit is 'm dan. Het affiche bij de Week van de Klassieken. Gisteren vond de presentatie van de Week van de Klassieken plaats. Met één klik van de muis stond de website van de Week online. Niet veel later volgden de eerste tweets en daarna was het de beurt aan het landelijk persbericht. De Week is gepresenteerd.

Ik heb het hier al vaker gezegd: Allard Pierson Museum, Museum Het Valkhof, Rijksmuseum van Oudheden en Tresoar organiseren de Week van de Klassieken. Deze Week wordt mede mogelijk gemaakt door Labrys Reizen en Historisch Nieuwsblad. We vragen in de Week extra aandacht voor de oudheid, en we doen dit aan de hand van een thema. Dit jaar hebben we gekozen voor mythologie. De Week wordt gehouden van 17 tot en met 26 april.

Het was een spannende dag gisteren. Er zitten maanden van voorbereiding in. Maar met de presentatie alleen zijn wij er ook nog niet. Activiteiten worden verder voorbereid of groeien met de Week mee, steeds groter en verder, zoals de Grote Ken-Je-Klassiekenquiz voor gymnasiasten.

Wie nu op de site kijkt, ziet al een behoorlijke gevulde Agenda. Dit zijn de activiteiten van de vier organiserende partners, en deze vormen het hart van de Week. Maar daarmee is de Agenda nog lang niet vol en gereed. Wij willen graag andere partijen oproepen ook activiteiten te organiseren gedurende de Week. Denk aan een lezing in bibliotheek of boekhandel, een leerlingenactiviteit op school of een voordracht van een Griekse mythe door een verhalenverteller. Of weer wat anders. Activiteiten zijn erg welkom. Je kunt deze doorgeven aan agenda@weekvandeklassieken.nl.

Het affiche hierboven is ook te downloaden vanaf de site van de Week. Stuur het rond, print het uit, hang het op! Zo maken we er met ons allen een succesvolle Week van de Klassieken van.

Grote Ken-Je-Klassiekenquiz voor gymnasiasten 2012

De Grote Ken-Je-Klassiekenquiz 2012 is gestart! Met het verzenden van ruim driehonderd uitnodigingen aan gymnasia en gymnasiumafdelingen in heel Nederland is gistermiddag de aftrap verricht voor een nieuw editie van de Grote Ken-Je-Klassiekenquiz.

Het Allard Pierson Museum (Amsterdam), Museum het Valkhof (Nijmegen), het Rijksmuseum van Oudheden (Leiden) en Tresoar (Leeuwarden) dagen alle vierde en vijfde klas gymnasiasten uit in schoolteams hun kennis over de meest uiteenlopende onderwerpen over de Klassieke Wereld te testen.

De quiz wordt gespeeld over drie ronden: een scholenquiz op school om team(s) van de scholen samen te stellen, een regionale voorronde op 17 maart (Museum Het Valkhof en Tresoar) en 18 maart (Allard Pierson Museum), en de finale (Strijd der Titanen) op 20 april in het Rijksmuseum van Oudheden. Dan weten we welke school zijn klassieken het best kent. En tegelijk met de regionale voorronde in Tresoar (17 maart) spelen we ook de Grote Ken-Je-Klassiekentwiz (twitter quiz) op Internet.

Anders dan andere jaren strijden de leerlingen in deze editie in schoolteams tegen andere scholen met als inzet de Grote Ken-Je-Klassiekenquiz-wisselbokaal. Tegelijk met deze verandering krijgen ook de opzet en de vragen uit regionale voorrondes en de finale een flinke opfrisbeurt. Nieuw is ook dat we de finale spelen in de tweede helft middag en vroege avond, maar wel zo dat alle deelnemers weer op tijd thuis kunnen komen.

De organisatie van de quiz is een prachtige klus. We organiseren de quiz in het kader van de Week van de Klassieken (18 tot en met 27 april 2012). De coördinatie van de quiz ligt bij Tresoar. Heeft jouw school geen brief ontvangen of wil je meer informatie, neem dan contact op met info@tresoar.nl onder vermelding van de Grote Ken-Je-Klassiekenquiz, en we sturen een uitnodigingsbrief met alle informatie toe.

Allemaal meedoen!

Meer weten?
- verslag van de regionale voorronde in Tresoar 2011
- verslag van de finale 2011

Week van de Klassieken 2012: eerste aankondiging

Mythologie. Dat is het thema van de Week van de Klassieken 2012. Van 17 tot en met 27 april 2012 is er in het hele land ruime aandacht voor klassieke zaken, met tentoonstelling(en), lezingen, activiteiten, pubquiz en natuurlijk de Grote Ken-Je-Klassiekenquiz voor gymnasiumleerlingen.

Het wordt al weer de vijfde editie van de Week van de Klassieken. De Week is begonnen in 2008. In de jaren daarna is de Week gegroeid, en ik kan (denk ik, vind ik) nu wel zeggen dat de Week zijn vaste plek op de kalender heeft gevonden, zo de tweede helft van april.

De Week van de Klassieken 2012 wordt georganiseerd door Allard Pierson Museum, Museum Het Valkhof, Nederlands Klassiek Verbond, Rijksmuseum van Oudheden, en Tresoar. Wil je aanhaken bij de Week en ook een activiteit organiseren met betrekking tot de klassieke oudheid in de periode van de Week, dan kan dat. Graag zelfs. Over het hoe en wat komt binnenkort meer.

De Week van de Klassieken, van 17 tot en met 27 april 2012. Meer informatie volgt. Ook op deze plek.

Parels van de Week van de Klassieken

De Week van de Klassieken zit erop. Afgelopen donderdag vond de lezing 'Parels van Rome' van Rosita Steenbeek in Tresoar plaats en dat was de laatste activiteit van Tresoar in deze Week. En ondanks het mooie weer, een koopavond, en het Paasweekend in het vooruitzicht hadden we een goede opkomst. Selexyz De Tille verzorgde een boekentafel en Rosita Steenbeek had het druk met signeren na afloop van haar lezing.

De 'Parels van Rome' brengt mij naar mijn eigen parels. Wat waren míjn parels van deze Week? Dat is een moeilijke. De kranteneditie van de Grote Ken-Je-Klassiekenquiz in samenwerking met het Friesch Dagblad is er één. Het schoolbezoek van de tweede klas gymnasium is een andere. Het inrichten van de tentoonstelling (G)OUD GELD en zo letterlijk in contact komen met de oudheid is er weer een. En ik 'durf' in dit blog al bijna niet meer aan te komen met de boekenleggers ... 

Maar als ik moet kiezen, ga ik voor de Grote Ken-Je-Klassiekentwiz. De twiz is een product van mijn eigen ontdekkingsreis door de nieuwe media en groeide met mij mee via de cursus 23 Dingen. En dat de winnaar de goede antwoorden één minuut eerder inzond dan de nummer twee, maakt het verhaal rond de eerste editie van de klassiekentwiz alleen maar mooier.

Trouwens, echt helemaal voorbij is de Week in Tresoar nog niet. De tentoonstelling (G)OUD GELD is in ieder geval te bezichtigen tot en met 28 mei. En dan is er volgend jaar weer een nieuwe editie van de Week: de vijfde!

Een boek beleven

Hoe je écht van een boek kunt genieten. Dat zag ik eerder deze middag in de boekenwinkel toen ik mijn inkopen deed voor de Week van de Klassieken.

Mijn oogst: de vertaling van Tacitus, Historiën, het Orakelboek en natuurlijk het geschenkboekje Parels van Rome van Rosita Steenbeek. Vooral van het Orakelboek heb ik hoge verwachtingen. Maar wat wil je, met zo'n ondertitel: Het antwoord op alle vragen. En dat voor maar tien euro. Mijn leven is binnen, denk je dan in de boekwinkel.

De boeken stonden mooi gepresenteerd op een aparte boekentafel in de winkel, in stapeltjes op elkaar. Even door het bovenste exemplaar gebladerd en vervolgens een 'nieuw' exemplaar, waar de kaft van de paperback nog niet bol staat, uit de stapel gevist en hup naar de kassa.

Toen ik na het afrekenen de winkel uitliep, zag ik in mijn ooghoek nog net een klant voorzichtig een paperback doorbladeren. Niet te ver open buigen anders breekt de rug. Ik liep verder, en toen gebeurde het: de klant haalt het boek langzaam naar zijn gezicht toe en neemt even de geur van vers drukinkt en onbeduimeld papier in zich op. Boek dicht, en weer in de kast.

Dat is pas een boek beleven!

Gestart: De Week van ... ICT?

Bron: www.deweekvanict.nl

Gisteren in de auto onderweg naar de lezing (G)OUD GELD in Tresoar hoorde ik op de radio: "Bij ons aan tafel zit die-en-die van De Week van ICT". De Week van ICT? Maar hadden we gisteren ook niet de opening van die ander Week?

Inderdaad. Gisteravond is de Week van de Klassieken begonnen met De Nacht van het Orakel in SLAA in Amsterdam (@UitgeverijAmbo twitterde een verslag). De komende twaalf dagen staan geheel in het teken van de klassieke oudheid, met lezingen, tentoonstellingen, de finale van de Grote Ken-Je-Klassiekenquiz, boekentafels in boekhandels, en noem maar op.

In Tresoar beleefden wij die avond onze eigen 'opening' van de Week. Onder het genot van een stukje oranjekoek luisterde een select gezelschap naar de lezing bij de tentoonstelling (G)OUD GELD: munten en handel in Romeins Fryslân. Na afloop van de lezing volgde nog een rondleiding.

Het werd een avond met tenenkrommende anekdotes uit de Friese terparcheologie en sterke verhalen over de Frisii van 2000 jaar geleden. Zo is in de terp Bruggeburen bij het Friese Winsum in de negentiende eeuw bij commerciële terpafgravingen de grootste Romeinse zilverschat van Nederland gevonden. Maar de notabelen waren er te laat bij en het zilver was al verkocht. Een enkele reis naar de smeltkroes van de lokale zilversmid was het gevolg. Een flinter zilver van een centimeter lang is alles wat bewaard is gebleven ...

En waren het niet de twee Friese koningen Verritus en Malorix die op gezantschap naar keizer Nero in Rome tijdens een toeristische rondleiding 'brutaal' plaatsnamen tussen de senatoriale elite in het Theater van Pompeius terwijl zij uitriepen "dat er geen enkel volk op aarde was dat zo goed kon vechten en zo trouw en betrouwbaar was als de Germanen"?

De week van ICT dus:

Met 'De Week van ICT' wil ICT~Office breed en zichtbaar aandacht vragen voor het maatschappelijk en economisch belang van ICT. Met andere woorden: een brede doelgroep de veelzijdigheid en het sprankelende karakter van ICT laten ervaren.

'De Week van ICT' wordt vormgegeven aan de hand van met name de volgende thema's: 

• Mobiliteit 

• Veiligheid

• Duurzaamheid

• Gezondheidszorg 

• Onderwijs

Misschien kunnen we volgend jaar samenwerken?

Meer weten?
- De Week van ICT: van 11 tot en met 15 april
- Oudheid.nl > nieuws geeft leestips voor nieuw uitkomende boeken in de Week
- de Agenda van de Week geeft een overzicht van activiteiten

Muze op Maandag: Week van de Klassieken

Over twee dagen is het zover: dan begint de vierde editie van de Week van de Klassieken. Het thema dit jaar is geld en Rosita Steenbeek is ambassadrice en tevens auteur van het geschenkboekje Parels van Rome. Muze op Maandag duikt in de jonge geschiedenis van de Week van de Klassieken.

De eerste editie vond plaats in 2008. Het idee was afkomstig van Susan Bergman (destijds werkzaam bij Uitgeverij Athenaeum). In dat jaar was Amsterdam verkozen tot Wereldboekenstad. Het Allard Pierson Museum kwam met de tentoonstelling Boek en Oudheid over de geschiedenis van het boek en de rol van de oudheid hierin. De koppeling met de Week van de Klassieken was gemaakt.

Het werd een grote manifestatie. Behalve tentoonstelling kwam er ook een boek en een website. Ambassadeur werd Fik Meijer die het eerste geschenkboekje schreef: Lessen in beschaving. Ook Tresoar was een van de prille partners: we hadden een groot aantal middeleeuwse handschriften in bruikleen gegeven voor de tentoonstelling en we hebben de bijbehorende website ontwikkeld. De eerste editie van de Grote Ken-Je-Klassiekenquiz werd gespeeld tussen Amsterdamse gymnasiasten.

De Week kreeg een vervolg: er kwam een tweede editie (canonieke auteurs) met ambassadeur Piet Gerbrandy en een derde editie (helden) met ambassadrice Imme Dros. Het recept bleef onveranderd, de ingrediënten namen alleen maar toe: meer partners uit alle windstreken met meer activiteiten. Er kwam een officiële openingsavond en een eigen website. De Grote Ken-Je-Klassiekenquiz werd in 2009 voor het eerst landelijk gespeeld voor gymnasiasten uit de vierde en vijfde klas. En met succes.

En daar zijn we dan. De vierde Week staat voor de deur. Met meer partners dan ooit tevoren die allemaal een eigen programma hebben en op hun beurt proberen de oudheid extra onder de aandacht te brengen. En ook Tresoar doet weer mee. Neem een duik in de oudheid tijdens de Week. En natuurlijk ook na de Week van de Klassieken.

Meer weten?
- bezoek de Week van de Klassieken
- lees een beoordeling van Parels van Rome
- Marteling van het genot - Piet Gerbrandy (geschenkboekje tweede editie)

- Charisma - Imme Dros (geschenkboekje derde editie)

Hoe heet de laatste koning van Rome?

Ja, het is weer quiztijd! Momenteel zitten we middenin de voorbereidingen voor een nieuwe editie van de Grote Ken-Je-Klassiekenquiz voor gymnasiasten uit de vierde en vijfde klas. Op 19 en 20 maart vinden de halve finales plaats en daar horen natuurlijk ook weer vragen bij.

De quiz is al begonnen met de eerste ronde. Deze ronde wordt op de scholen zelf gespeeld. De twee beste leerlingen gaan door naar de halve finale die op vier locaties wordt gehouden. In Tresoar (een van die vier locaties) strijden wij straks om de L.A. Buma Bokaal (wisselbeker voor de school) voor de beste kenner-van-je klassieken regio Noord en voor plaatsen voor de finale 'de Strijd der Titanen' op 16 april in het Rijksmuseum van Oudheden.

Afgelopen dinsdag tijdens de examenlezing van Tresoar en Nederlands Klassiek Verbond afdeling Friesland sprak ik met een docent over de quiz. De school doet dit jaar voor het eerst mee. Voor deze docent biedt de quiz gymnasiasten die minder op hebben met het leren van rijtjes en het toepassen van grammaticaregels, een mogelijkheid hun kennis, interesse en enthousiasme voor de oudheid te ontwikkelen en uit te dragen.

Dat vind ik mooi. En daar doen wij het natuurlijk graag voor. En wij, dat zijn Allard Pierson Museum (Amsterdam), Rijksmuseum voor Oudheden (Leiden), Museum Het Valkhof (Nijmegen) en Tresoar (Leeuwarden). En dan heb ik het nog niet eens gehad over gierende zenuwen in de finaleronde, veel gelach en gezelligheid, deelnemers die afkijken, onvermoede presentatietalenten van Fik Meijer in de finale, spandoeken in het Latijn, eeuwige roem voor de winnaar ...

(o ja, het goede antwoord: Tarquinius Superbus)

Oude en nieuwe media bij de oudheid

Aeneas (rechts) staat bij Charon
om de Styx (dodenrivier) over te steken.
Foto: Wikimedia Commons

Met een glimlach denk ik terug aan de lezing die Tresoar, Buma Bibliotheek en Nederlands Klassiek Verbond afdeling Friesland afgelopen dinsdag hebben georganiseerd. De lezing van dr. J.J.L. Smolenaars (voormalig universitair hoofddocent UvA en voorzitter van NKV) sloot aan bij het examenonderwerp van het Centraal Eindexamen Latijn voor 2011 (het bezoek van Aeneas naar de onderwereld).

De cijfers? We telden uiteindelijk 80 belangstellenden, docenten maar vooral eindexamenkandidaten. Dat is een opkomst waarover Tresoar en NKV afdeling Friesland erg tevreden zijn. Indrukwekkender nog dan de cijfers vond ik het applaus na afloop van de lezing. Het klaterde door de zaal. Een hoog opkomstcijfer is mooi, maar de echte waardering voor de lezing kwam tot uiting met het applaus. Kortom, het was een meer dan geslaagde avond.

Nu zijn wij met Tresoar en ook met NKV bezig om de nieuwe media te betrekken bij de activiteiten rond de klassieke oudheid. Dit komt voor het eerst (bescheiden) tot uiting in de plannen voor de komende Week van de Klassieken. Een aankondiging op Hyves hier, iets met Twitter daar: we staan open voor alles. De nieuwe media maken inmiddels geheel deel uit van de maatschappij en we willen hier ook niet graag aan voorbij gaan.

Ondanks al deze voornemens is het goed om te zien hoe ook een 'ouderwetse' lezing als deze op zo'n enthousiasme en bijval kan rekenen. Het zit wel goed zit met de belangstelling voor de klassieke oudheid. Natuurlijk, wij gaan door met onze plannen voor de nieuwe media. Een combinatie van oude en nieuwe media, zoiets moet het zijn. Dat belooft nog wat voor de komende Week van de Klassieken!