We hebben gequizd (en getwizd)!

L.A. Buma-bokaal voor de beste
Kenner-van-de-Klassieken Noord-Nederland

Niet tussen 15.30 uur en 16.00 uur, maar pas om 16.40 uur konden wij de winnaar van de regionale voorronde van de Grote Ken-Je-Klassiekenquiz Noord-Nederland bekend maken. Emma Joppe, leerling van CS Vincent van Gogh (Assen), kende haar klassieken het best en werd de vierde winnaar van de L.A. Buma-bokaal (wisselbeker voor de school).

Vlak voor de finaleronde waren de punten van de schoolteams geteld. Leerlingen van de schoolteams van CS Vincent van Gogh (Assen), Chr. College Nassau Veluwe (Harderwijk) en Chr. Gym. Beyers Naudé (Leeuwarden) gaan door naar de finale op 20 april in Leiden.

Toen hadden we er in Tresoar een hele middag quizzen en twizzen op zitten. Met veel publiek, soms lastige vragen en druk overleg binnen de schoolteams over de antwoorden. Met volop nakijkwerk van de antwoordformulieren door de jury en lang wachten op de einduitslag. Met zelfs een spandoek om het eigen schoolteam aan te moedigen. En bovenal met de gymnasiumleerlingen die net als voorgaande jaren veel weten over de Klassieke Oudheid.

De Grote Ken-Je-Klassiekentwiz hebben we ook gespeeld. Maaike van der Plas was de eerste inzender met vijf goede antwoorden. In de twiz was een foutje geslopen, maar uiteindelijk is het prima opgelost. Errare humanum est, om maar met Hieronymus (en Cicero) te spreken.

En nu? De finale. Dan strijden negen schoolteams uit de drie regionale voorrondes in de Tempelzaal van het Rijksmuseum van Oudheden tegen elkaar onder leiding van quizmaster Anton van Hooff. Dat belooft wat!

We gaan quizzen (en twizzen)!

Dit weekend is het zover. Dan vindt de regionale voorronde van de Grote Ken-Je-Klassiekenquiz voor gymnasiasten plaats. Morgen in Museum Het Valkhof en in Tresoar, en zondag is het de beurt aan het Allard Pierson Museum. Ook spelen we morgen de quiz via Twitter (allemaal meedoen: win de vertaling van Vergilius, Aeneïs door Piet Schrijvers!).

De (landelijke) voorbereidingen zijn klaar. De vragen zijn bedacht, de regels zijn opgesteld, de brieven voor de winnende schoolteams zijn geschreven en de tweets van de klassiekentwiz staan klaar. De afzonderlijke partners zijn nog druk in de weer met de laatste voorbereidingen voor de regionale voorronde in de zaal. Doet de beamer het wel? Staan de tafels zo goed? Hebben we genoeg frisdrank in huis? En er is altijd nog het werk van dat laatste moment: typefout in de quiz hier, herformulering van een vraag daar.

Maar na al deze voorbereidingen kan ik niet wachten tot we de regionale voorronde hebben gespeeld. Wat Tresoar aangaat, morgenmiddag tussen 15.30 uur en 16.00 uur hebben we winnaars in Tresoar. En op Twitter. Laat maar komen: we gaan quizzen en twizzen!

Win een wisselbokaal

Detail uit het testament van L.A. Buma met onderaan 'Buma Bibliotheek' (collectie Tresoar)
(klik of tik op de foto voor een vergroting)

Vanaf 2009 wordt jaarlijks de L.A. Buma-bokaal uitgereikt voor de beste kenner van de klassieken in Noord-Nederland.

Dit las ik tot mijn verrassing een paar maanden geleden terug in de Wikipedia in het lemma over Lieuwe Annes Buma. Vanaf de eerste landelijke editie van de Grote Ken-Je-Klassiekenquiz voor gymnasiasten in 2009 graveren wij in Tresoar de naam van de winnaar van de regionale voorronde Noord-Nederland in de L.A. Buma-bokaal.

Lieuwe Annes Buma (1796 - 1876) was een Friese classicus. Hij heeft zijn leven lang de klassieken bestudeerd. Als laatst levende erfde hij het volledige familiekapitaal. In zijn testament heeft Buma een legaat opgenomen van een bedrag van 100.000 gulden (omgerekend naar nu ongeveer 1.000.000 euro) voor de oprichting van “eene bibliotheek voor de Grieksche en Romeinsche taal- en letterkunde, die gevestigd zal zijn te Leeuwarden, en de naam zal dragen van Buma Bibliotheek”. De provincie Friesland accepteerde het legaat en richtte de Buma Bibliotheek op. Nu is de Buma Bibliotheek een deelcollectie van Tresoar.

Drie namen hebben we al staan in de L.A. Buma-bokaal. Over tweeënhalve week komt er weer een naam bij. Want dan vindt de regionale voorronde weer plaats. Elk jaar krijg ik de vraag wie de vragen voor de quiz verzint. Dat doen de vier organiserende partners van de Week van de Klassieken samen. En elk jaar komt de vraag langs hoe wij toch steeds weer nieuwe vragen weten te verzinnen. Maar ook dat is geen probleem. Als we de oudheid laten beginnen met Homerus in de achtste eeuw v. Chr. en we gaan door tot aan de val van het West-Romeinse Rijk in 476 n. Chr. hebben we dertien eeuwen oudheid tot onze beschikking. En dat is meer dan genoeg voor quizvragen tot en met de finale aan toe.

Maar zover is het nog niet. Eerst de regionale voorrondes op 17 en 18 maart. We kunnen nog schoolteams gebruiken. Geef uw schoolteam op, uiterlijk 5 maart, via info@tresoar.nl (t.a.v. Ids de Jong). En bevindt uw school in de regio Noord-Nederland, misschien wint uw schoolteam de L.A. Buma-bokaal. En wellicht daarna ook in de nationale Grote Ken-Je-Klassiekenquiz-wisselbokaal. Meedoen dus!

(dit blogbericht is eerder gepubliceerd op de website van de Week van de Klassieken)

Grote Ken-Je-Klassiekenquiz voor gymnasiasten 2012

De Grote Ken-Je-Klassiekenquiz 2012 is gestart! Met het verzenden van ruim driehonderd uitnodigingen aan gymnasia en gymnasiumafdelingen in heel Nederland is gistermiddag de aftrap verricht voor een nieuw editie van de Grote Ken-Je-Klassiekenquiz.

Het Allard Pierson Museum (Amsterdam), Museum het Valkhof (Nijmegen), het Rijksmuseum van Oudheden (Leiden) en Tresoar (Leeuwarden) dagen alle vierde en vijfde klas gymnasiasten uit in schoolteams hun kennis over de meest uiteenlopende onderwerpen over de Klassieke Wereld te testen.

De quiz wordt gespeeld over drie ronden: een scholenquiz op school om team(s) van de scholen samen te stellen, een regionale voorronde op 17 maart (Museum Het Valkhof en Tresoar) en 18 maart (Allard Pierson Museum), en de finale (Strijd der Titanen) op 20 april in het Rijksmuseum van Oudheden. Dan weten we welke school zijn klassieken het best kent. En tegelijk met de regionale voorronde in Tresoar (17 maart) spelen we ook de Grote Ken-Je-Klassiekentwiz (twitter quiz) op Internet.

Anders dan andere jaren strijden de leerlingen in deze editie in schoolteams tegen andere scholen met als inzet de Grote Ken-Je-Klassiekenquiz-wisselbokaal. Tegelijk met deze verandering krijgen ook de opzet en de vragen uit regionale voorrondes en de finale een flinke opfrisbeurt. Nieuw is ook dat we de finale spelen in de tweede helft middag en vroege avond, maar wel zo dat alle deelnemers weer op tijd thuis kunnen komen.

De organisatie van de quiz is een prachtige klus. We organiseren de quiz in het kader van de Week van de Klassieken (18 tot en met 27 april 2012). De coördinatie van de quiz ligt bij Tresoar. Heeft jouw school geen brief ontvangen of wil je meer informatie, neem dan contact op met info@tresoar.nl onder vermelding van de Grote Ken-Je-Klassiekenquiz, en we sturen een uitnodigingsbrief met alle informatie toe.

Allemaal meedoen!

Meer weten?
- verslag van de regionale voorronde in Tresoar 2011
- verslag van de finale 2011

De Strijd der Titanen: calfrigidarium en een krijttekening

Het 'calfrigidarium'. Zo beantwoordde de winnaar van de Strijd der Titanen: finale van de Grote Ken-Je-Klassiekenquiz Gideon de Jong de vraag hoe het halfwarme bad heette in het Romeinse badhuis. Helaas kon de jury dit originele antwoord (samentrekking van frigidarium (koude bad) en caldarium (hete bad)) niet goed rekenen. Zo ook leverde een tekening van Grieks aardewerk als antwoord op de vraag welk aardewerkvorm bij Griekse begrafenissen op een graf van mannen werd gezet, de kandidaat wel veel bijval op, maar geen punten.

Kortom, het was een geslaagde middag afgelopen zaterdag bij de finale van de Grote Ken-Je-Klassiekenquiz voor gymnasiasten. In de volle Tempelzaal van het Rijksmuseum van Oudheden streden negen kandidaten om een bokaal, een boekenpakket, en natuurlijk de eeuwige roem. De twee Friese kandidaten hebben het goed gedaan: Wilfried Damen (Stedelijk Gymnasium, Leeuwarden) werd derde en Wouter de Dulk (Christelijk Gymnasium Beyers Naudé, Leeuwarden) haalde de tweede ronde.

Opvallend was dat er dit jaar maar één kandidaat afkomstig was van een scholengemeenschap. Verder zag je Stedelijk Gymnasium zus en Gemeentelijk Gymnasium zo op de bordjes staan. De kandidaten wisten weer erg veel. Tot en met de eindronde werden de zenuwen goed in bedwang gehouden. Ook op moeilijke vragen werd goed gescoord. Bij één vraag legde presentator Fik Meijer de lat wel erg hoog met de opmerking: 'dit weet zelfs mijn kleinzoon nog'. En gelukkig de kandidaten ook.

Het Griekse aardewerk op een graf voor mannen was een krater en het tepidarium was het antwoord dat de jury zocht, voor een halfwarm bad. Het maakte de winnaar Gideon de Jong allemaal niets uit. Hij kwam, zag en overwon, zoals op de bokaal voor de winnaar stond te lezen.

Uitslag van de halve finale

En het zit er op! Afgelopen zaterdagmiddag speelden we in Tresoar de halve finale van de Grote Ken-Je-Klassiekenquiz voor gymnasiumleerlingen voor de regio Noord-Nederland. Het was spannend tot het laatste moment. Na de finaleronde stond de score gelijk en moest een shoot-outvraag uitkomst bieden.

Winnaar van de L.A. Buma-bokaal (wisselbeker voor de school) en daarmee beste Kenner-Van-De-Klassieken regio Noord-Nederland werd Wouter den Dulk van het Christelijk Gymnasium Beyers Naudé (Leeuwarden). Samen met Wilfried Damen van het Stedelijk Gymnasium (Leeuwarden) vertegenwoordigen zij onze regio in de Strijd der Titanen op 16 april in het Rijksmuseum van Oudheden. Eloïse Spoelman werd de eerste winnaar van de Grote Ken-Je-Klassiekentwiz (Twitter quiz) en won dit boek.

Het was fijn dat alles op zijn plek viel na de voorbereidingen. Viel er dan niks aan te merken? Jawel. De quizvragen waren niet makkelijk dit jaar, dat bleek wel. Het gold vooral voor de open vragen. Na de finale van vorig jaar kwam al het idee om ook een docent te benaderen om de quizvragen eens goed door te nemen. Op die manier kan de quiz beter aansluiten op het schoolcurriculum. Zeker iets om naar te kijken voor de quiz van volgend jaar, lijkt mij. 

En nu de laatste klus, de finale. Voor ons betekent dit vooral het opstellen van een deel van de vragen. Het Rijksmuseum van Oudheden (RMO) huisvest net als voorgaande jaren de finale. Ik wens het RMO veel succes met de voorbereidingen.

Meer weten?

- verslag van de quiz in het Allard Pierson Museum (Amsterdam) in het blog leraar klassieke talen

Doe mee met de Grote Ken-Je-Klassiekentwiz!

We gaan het doen: gelijk met de halve finale van de Grote Ken-Je-Klassiekenquiz voor gymnasiasten op 19 maart komt ook de Grote Ken-Je-Klassiekentwiz (Twitter quiz).

De twiz bestaat uit vijf vragen. Noteer de antwoorden en stuur deze in één email naar klassiekentwiz@tresoar.nl. De eerste inzender met vijf goede antwoorden wint een boek (welk boek? - komt nog: het is allemaal werk-in-uitvoering).

Het idee erachter is simpel. Speel gelijktijdig met de halve-finalisten de Grote Ken-Je-Klassiekenquiz mee, maar dan via Twitter. Zo kunnen leerlingen als het ware meespelen met hun klasgenoten die in de zaal aan het quizzen zijn. Maar de twiz staat natuurlijk open voor iedereen.

De twiz is ontstaan uit een poging om de nieuwe media bij de Week van de Klassieken te betrekken. Schreef ik eerder dat de twiz een idee was om verder uit te werken, welnu, dat hebben we gedaan. En dat was lastiger dan aanvankelijk gedacht. Gaan we antwoorden insturen via Twitter? Nee, dan ziet iedereen het antwoord via de hashtag. Hoe lang spelen we de twiz? We kunnen deelnemers niet de hele middag aan de computer binden. En zo ging het even door, totdat we tot het bovenstaande format kwamen.

We spelen de klassiekentwiz op zaterdag 19 maart, van 14.30 uur tot 15.30 uur. De uitslag wordt rond 15.45 u. bekend gemaakt. Ook via Twitter natuurlijk. Doe allemaal mee! De hashtag is #klassiekentwiz.

Hoe heet de laatste koning van Rome?

Ja, het is weer quiztijd! Momenteel zitten we middenin de voorbereidingen voor een nieuwe editie van de Grote Ken-Je-Klassiekenquiz voor gymnasiasten uit de vierde en vijfde klas. Op 19 en 20 maart vinden de halve finales plaats en daar horen natuurlijk ook weer vragen bij.

De quiz is al begonnen met de eerste ronde. Deze ronde wordt op de scholen zelf gespeeld. De twee beste leerlingen gaan door naar de halve finale die op vier locaties wordt gehouden. In Tresoar (een van die vier locaties) strijden wij straks om de L.A. Buma Bokaal (wisselbeker voor de school) voor de beste kenner-van-je klassieken regio Noord en voor plaatsen voor de finale 'de Strijd der Titanen' op 16 april in het Rijksmuseum van Oudheden.

Afgelopen dinsdag tijdens de examenlezing van Tresoar en Nederlands Klassiek Verbond afdeling Friesland sprak ik met een docent over de quiz. De school doet dit jaar voor het eerst mee. Voor deze docent biedt de quiz gymnasiasten die minder op hebben met het leren van rijtjes en het toepassen van grammaticaregels, een mogelijkheid hun kennis, interesse en enthousiasme voor de oudheid te ontwikkelen en uit te dragen.

Dat vind ik mooi. En daar doen wij het natuurlijk graag voor. En wij, dat zijn Allard Pierson Museum (Amsterdam), Rijksmuseum voor Oudheden (Leiden), Museum Het Valkhof (Nijmegen) en Tresoar (Leeuwarden). En dan heb ik het nog niet eens gehad over gierende zenuwen in de finaleronde, veel gelach en gezelligheid, deelnemers die afkijken, onvermoede presentatietalenten van Fik Meijer in de finale, spandoeken in het Latijn, eeuwige roem voor de winnaar ...

(o ja, het goede antwoord: Tarquinius Superbus)