Inleverdag op de bibliotheek

Foto: Loozrboy
Bron: http://www.flickr.com/photos/loozrboy/2973774796

Stel je voor: een bibliotheek waarin een keer per jaar alle boeken zijn teruggebracht en op de planken staan. Leners halen hun huis overhoop op zoek naar de geleende boeken en leveren deze boeken vervolgens in. En bij een kastcontrole in de bibliotheek staan alle boeken in de kast.

Dit was gisteren het geval in het documentatiecentrum van school. Nog een week en dan is het vakantie, en het is de gewoonte van school aan het eind van het schooljaar alle boeken weer te verzamelen in het documentatiecentrum. Inleverdag, zeg maar.

En, ging dat goed? Ja, prima zelfs. Vorige week hadden de leerlingen uit de lagere groepen de boeken ingeleverd en gisteren was het de beurt aan de hogere groepen. In groepjes kwamen de leerlingen langs en legden hun boeken op de stapel. Via Educat-B, het uitgifte- en beheersysteem dat de school gebruikt, hebben we lijsten uitgedraaid met een overzicht van alle uitgeleende materialen, en toen was het een kwestie van boeken innemen, afboeken en afvinken op de lijst. En natuurlijk terugplaatsen op de goede plek in de kast.

Was alles terug? Ja en nee. Alle boeken waarvan een uitlening was geregistreerd, hebben we weer ontvangen. Probleemloos. Maar uit de kastcontrole kwam naar voren dat er helaas toch enkele titels ontbraken. Maar goed, dat is ook niet zo verwonderlijk: boeken kunnen in al die jaren gewoon een keer zoek raken.

Ik heb het documentatiecentrum nog nooit zo vol met boeken gezien. En nu op naar het nieuwe schooljaar waarin we weer veel boeken gaan uitlenen. Het documentatiecentrum is er klaar voor.

Gymnasiumdag in Leeuwarden

Foto: misterbisson
Bron: http://www.flickr.com/photos/maisonbisson/2638563018

Gisterochtend ontvingen we in Tresoar schoolbezoek van een tweede klas gymnasium. Deze klas besteedde de jaarlijkse gymnasiumdag in Leeuwarden. 's Ochtends was een bezoek aan Tresoar gepland. Met het mooie weer een uitstekende ochtend om binnen door te brengen.

We ontvangen met Tresoar, Buma Bibliotheek graag scholen. Wij bieden verschillende onderdelen aan waaruit de scholen zelf een programma kunnen samenstellen. Dat kan zijn een onderdeel rond de Middeleeuwse handschriften van Tresoar of een rondleiding door de gebouwen. Het programma kan de kant van de bibliotheek opgaan met een instructie zoeken in de catalogus van Tresoar. Er is een programma rond het schrijfplankje van Tolsum waarin we ook de geschiedenis van het onderzoek naar het plankje laten zien aan de hand van documenten uit de collectie van Tresoar.

Vandaag waren de handschriften, een rondleiding en het schrijfplankje van Tolsum in combinatie met de tentoonstelling (G)OUD GELD aan de beurt. Het was een goede ochtend met geïnteresseerde leerlingen die actief meededen en meedachten. De reactie van de leerlingen die ik het meest hoorde: 'Wat is het schrijfplankje klein!' En ja, het schrijfplankje is klein (ongeveer zo groot als een ansichtkaart). Een andere was: 'Kunnen ze de doffe zilveren munten dan niet even oppoetsen?' In een gesprekje met de docent na afloop vertelde de docent dat veel van wat vandaag gezien en gehoord is, weer wordt meegenomen in de lessen.

En toen was de ochtend al weer voorbij. De leerlingen konden de zon in, maar natuurlijk niet voordat zij een setje boekenleggers hadden meegekregen.

Nu ik nog ...

Foto: makeitgreat
Bron: http://www.flickr.com/photos/philgerb/532663899

Vanochtend had ik mijn tweede ochtend op het documentatiecentrum van school. We bemannen op een ochtend het documentatiecentrum met ons tweeën. Computer opgestart, aantekeningen erbij, mij kan niks gebeuren.

Op de 'poststapel' zag ik drie nieuwe aanwinsten liggen. Ha, een leuk klusje: boeken toevoegen aan de collectie via het uitgifte- en beheersysteem van het documentatiecentrum, Educat-B. Hoe dat in zijn werk gaat, had ik tijdens mijn introductie gezien. 

Intussen druppelen de eerste leerlingen binnen. Een boek inleveren hier, een boek uitlenen daar. Suggestie voor een onderwerp zus, kopie maken zo. Grappig hoe je ook in de schoolbibliotheek soms aanloopt tegen typische 'bibliotheekaangelegenheden': een uitlening kon niet teruggevonden worden, een boek was volgens het systeem aanwezig maar stond niet in de kast, boeken stonden door elkaar. Enfin, het bekende verhaal.

Tussendoor storten we ons op de nieuwe aanwinsten. Ook zagen we dat een boek niet goed in de catalogus stond. Doen we dat ook. Dachten we. Maar dat liep anders. Wat we ook probeerden, het lukte niet. Tenminste, niet geheel naar tevredenheid. Totdat aan het eind van de ochtend een gedrukt exemplaar van de handleiding van Educat-B boven water kwam. Aha! Die is samen met de nieuwe aanwinsten voor een volgende keer.

Een ochtend op het documentatiecentrum: het is mooi werk en het is goed om te zien dat leerlingen zo gebruik maken van het centrum. De leerlingen kunnen er prima zelfstandig aan de slag. Nu ik nog ...

Muze op Maandag: terug naar school

De schoolvakanties zijn voorbij en de scholen zijn begonnen. Bij het woord school denk je niet zo snel aan de oerbetekenis 'vrije tijd'. Toch heeft het begrip vrije tijd alles met school te maken. Hoe zat dat ook al weer?

Het gumnasion (sportschool) was een van de plekken
waar men schole (vrije tijd) doorbracht en groeide uit tot school
Foto: Sebastia Giralt
Bron: http://www.flickr.com/photos/sebastiagiralt/3108308948

Het woord 'school' is afgeleid van het klassiek-griekse schole dat 'vrije tijd' betekent. Een ieder is wel bekend met de (flauwe) grappen die dit oplevert. Maar het ligt toch iets anders.

Schole betekent ook 'rustpauze', 'rust', 'gemak', 'vrij van dienst'. Dat laatste was alleen besteed aan een bovenklasse. Werkte je een dag niet in de oudheid, dan had je die dag ook geen inkomsten. Zo simpel was het. Het was slechts voor een kleine groep mogelijk om tijd door te kunnen brengen zonder te hoeven werken voor inkomsten. Zij konden in die vrije tijd op de markt discussiëren, zij konden luisteren naar voordrachten, zichzelf trainen op sportscholen (gumnasion) en met elkaar in gesprek raken. Kortom, zij konden zich geestelijk onderwijzen. Schole begon te staan voor wat je deed in je vrije tijd: de geestelijke verrijking, ofwel 'studie'.

Is hiermee het verhaal klaar? Nee, nog niet. Schole was niet alleen wat je deed in je vrije tijd (studie en onderwijs), maar ook het gebouw waar je dit onderwijs kreeg, werd aangeduid met schole. Vanuit het Griekse schole ontstond het Latijnse schola. De betekenis van vrije tijd zijn we dan kwijt: schola is (onder andere) een wetenschappelijke verhandeling, een wetenschapelijk onderzoek, en de plaats waar de wetenschappelijke verhandeling plaats vond. De school dus, maar dan wel een voor hoger onderwijs.

Een van de eerste bekende scholen is de retorenschool van de redenaar Isocrates (rond 390 v. Chr.). In 387 v. Chr. richtte Plato een eigen school op. Plato gaf zijn onderwijs in een tuin, net buiten Athene, die genoemd was naar de held Akademos. Al snel werd de school van Plato Akademeia genoemd. Later in 335 v. Chr. stichtte Aristoteles zijn eigen school: het Lyceum. Deze school werd zo genoemd omdat het vlak bij de tempel van Apollo Lukeios (Apollo, de wolvendoder) lag.