De 25 mooiste bibliotheken

Old Library, St. John's College, Cambridge
(foto: the pale side of insomnia; bron: www.flickr.com/photos/the_pale_side_of_insomnia/3062749051)

Heb je je al eens afgevraagd wat de mooiste bibliotheek is? Flavorwire (Cultural News and Critique) wel. Het zette de 25 mooiste bibliotheken op een rij. Kijk en geniet.

(met dank aan @eburon_delft)

De oude trouwe kaartenbak

Foto: Leo Reynolds
Bron: http://www.flickr.com/photos/lwr/4092135191

Kaartenbak. Die term heb ik al een poos niet meer gehoord in de boekerij van de Buma Bibliotheek. Gisteren kwam de kaartenbak toch weer langs. De kaartenbak van de Buma Bibliotheek heeft nog lang in het studiezaal naast de boekerij gestaan, en het is een paar keer voorgekomen dat ik een probleem rond een titelbeschrijving in onze catalogus met de kaarten uit de laden heb opgelost. Sinds de laatste verbouwing is ook deze kaartenbak definitief verhuisd.

Hoe zat dat gisteren? Er kwamen twee bezoekers in de bibliotheek, op zoek naar informatie voor een werkstuk. In de catalogus vind ik een boek dat wellicht interessant is voor het werkstuk. De bezoekers hebben geen pas bij zich en willen een andere dag terugkomen om het boek aan te vragen en in te zien. Dan volgt dit gesprek:

- Zal ik je laten zien hoe je het boek kunt terugvinden in de catalogus?
- In de catalogus?
- Tresoar heeft 650.000 boeken. Deze staan in de catalogus. Om boeken terug te vinden kun je zoeken in de catalogus.
- O. Dus een catalogus is een soort kaartenbak.

Die zag ik niet aankomen.

Kinderboekenweekhelden redden de bibliotheek

Illustratie uit: Bert en Bart redden de bibliotheek

Hoe houden we de bibliotheken open in tijden van bezuinigingen? Kinderboekenweekhelden Bert en Bart weten het wel.

Bert en Bart zijn de twee superhelden van de kinderboekenweek 2011. Samen spelen zij de hoofdrol in het kinderboekenweekgeschenk Bert en Bart redden de wereld van auteur Tjibbe Veldkamp en illustrator Kees de Boer. Hierin redden zij de wereld van de Zurghs. En als je de wereld kunt redden, dan is het redden van een bibliotheek een koud kunstje. Niet waar?

Bert en Bart hebben ook een blog waarin zij een gloednieuw avontuur beleven. Een waarin ze de bibliotheek willen redden. Bert en Bart willen hun boek Hoe Win Ik Van Iedereen verlengen in de bibliotheek, maar omdat de bibliotheek gaat sluiten, is het alleen nog maar mogelijk boeken in te leveren. Bert en Bart willen hun boek toch graag verlengen (heb je het verhaal gelezen, dan weet je wel waarom) en met behulp van datzelfde boek proberen zij de sluiting van de bibliotheek te voorkomen.

Wie bekend is met het werk van Tjibbe Veldkamp en Kees de Boer, weet dat dit tot hilarische taferelen gaat leiden. Welke taferelen? Lees het korte verhaal in vijf blogberichten op het blog van Bert en Bart.

Inleverdag op de bibliotheek

Foto: Loozrboy
Bron: http://www.flickr.com/photos/loozrboy/2973774796

Stel je voor: een bibliotheek waarin een keer per jaar alle boeken zijn teruggebracht en op de planken staan. Leners halen hun huis overhoop op zoek naar de geleende boeken en leveren deze boeken vervolgens in. En bij een kastcontrole in de bibliotheek staan alle boeken in de kast.

Dit was gisteren het geval in het documentatiecentrum van school. Nog een week en dan is het vakantie, en het is de gewoonte van school aan het eind van het schooljaar alle boeken weer te verzamelen in het documentatiecentrum. Inleverdag, zeg maar.

En, ging dat goed? Ja, prima zelfs. Vorige week hadden de leerlingen uit de lagere groepen de boeken ingeleverd en gisteren was het de beurt aan de hogere groepen. In groepjes kwamen de leerlingen langs en legden hun boeken op de stapel. Via Educat-B, het uitgifte- en beheersysteem dat de school gebruikt, hebben we lijsten uitgedraaid met een overzicht van alle uitgeleende materialen, en toen was het een kwestie van boeken innemen, afboeken en afvinken op de lijst. En natuurlijk terugplaatsen op de goede plek in de kast.

Was alles terug? Ja en nee. Alle boeken waarvan een uitlening was geregistreerd, hebben we weer ontvangen. Probleemloos. Maar uit de kastcontrole kwam naar voren dat er helaas toch enkele titels ontbraken. Maar goed, dat is ook niet zo verwonderlijk: boeken kunnen in al die jaren gewoon een keer zoek raken.

Ik heb het documentatiecentrum nog nooit zo vol met boeken gezien. En nu op naar het nieuwe schooljaar waarin we weer veel boeken gaan uitlenen. Het documentatiecentrum is er klaar voor.

Blogkermis: in een bibliotheek in 2021 ...

Foto: Librarian by Day
Bron: http://www.flickr.com/photos/librarianbyday/3426532334

- Hé, zie je dat?

- Nee. Wat?

- Die bezoeker daar. Hij loopt zo door naar de boekerij.

- Nee toch?

- Ja echt!

- Wat doen we?

- Blijven lachen en knikken, misschien gaat hij daar dan vanzelf weg.

- Wat denk je, hij zou toch niet op zoek zijn naar een boek? Ik bedoel, een boek van papier?

- Ik mag hopen van niet. Dat heb ik al in geen jaren meegemaakt. Maar laten we vooral rustig blijven. Als ik het mij goed herinner, bestaat er een protocol voor als er een bezoeker in de boekerij is. Momentje ...

- En als hij straks ook nog een vraag gaat stellen over een boek?

- Ja ja, ik ben al aan het zoeken op mijn touchscreen bureaublad.

- En als hij straks ook nog een boek wil lenen?

- Lenen? Doe niet zo idioot. Boeken download je toch gewoon. Dat weet toch iedereen. Tss. Wie komt er nu in de bibliotheek om een boek te lenen. Als je nu een bibliotheek bezoekt om bijvoorbeeld een lezing bij te wonen of een expositie te zien, om mensen te ontmoeten in het leescafé, of om je te laten gidsen en coachen door al die informatie die nu zo voorhanden is, ja, natuurlijk. Maar een boek lenen?! Maar waar is dat protocol nu?

- En als hij nu een heel oud boek wil aanvragen en inzien?

- Oude boeken zijn allemaal gedigitaliseerd. Deze kun je gewoon via Internet raadplegen. Daar heb je zelfs de bibliotheek niet meer voor nodig. Helaas. Over oud papier gesproken, misschien heb ik het protocol wel ergens op papier?

- Eh, niet om het een of ander, maar hij komt onze kant op ...

- Niet in deze la ... Misschien helemaal onderin de kast ... Nee, ehm ...

- ... met een boek in zijn handen ...

- Het moet er toch zijn. Als ik maar eens wist waar ...

- ... en met een bibliotheekpasje!

- Gevonden! Onderin de papierbak naast die doos met afgeschreven e-readers. Ha, ik wist wel dat het er was.

- Schiet op!

- Even kijken. Lastig dat zoeken, zo zonder zoekfunctie: boeken uitlenen, boeken uitlenen, boeken uitlenen. HET STAAT ER NIET OP!

- Goedemiddag allebei. U werkt hier? Mooi. Ziet u, ik kom hier dit boek ...
- Ja???
- ... terugbrengen. Ik vond het op zolder. Er zat ook een pasje bij en een bonnetje in. Volgens de datum op het bonnetje had het boek al op 30 juni 2011 teruggebracht moeten worden. U beiden zult het boek wel erg gemist hebben in uw bibliotheek. Prettige dag verder.

Meer weten?
- dit is een bijdrage (met een knipoog) aan de blogkermis van het blog De Informatiemakelaar over de toekomst van de bibliotheek

Nu ik nog ...

Foto: makeitgreat
Bron: http://www.flickr.com/photos/philgerb/532663899

Vanochtend had ik mijn tweede ochtend op het documentatiecentrum van school. We bemannen op een ochtend het documentatiecentrum met ons tweeën. Computer opgestart, aantekeningen erbij, mij kan niks gebeuren.

Op de 'poststapel' zag ik drie nieuwe aanwinsten liggen. Ha, een leuk klusje: boeken toevoegen aan de collectie via het uitgifte- en beheersysteem van het documentatiecentrum, Educat-B. Hoe dat in zijn werk gaat, had ik tijdens mijn introductie gezien. 

Intussen druppelen de eerste leerlingen binnen. Een boek inleveren hier, een boek uitlenen daar. Suggestie voor een onderwerp zus, kopie maken zo. Grappig hoe je ook in de schoolbibliotheek soms aanloopt tegen typische 'bibliotheekaangelegenheden': een uitlening kon niet teruggevonden worden, een boek was volgens het systeem aanwezig maar stond niet in de kast, boeken stonden door elkaar. Enfin, het bekende verhaal.

Tussendoor storten we ons op de nieuwe aanwinsten. Ook zagen we dat een boek niet goed in de catalogus stond. Doen we dat ook. Dachten we. Maar dat liep anders. Wat we ook probeerden, het lukte niet. Tenminste, niet geheel naar tevredenheid. Totdat aan het eind van de ochtend een gedrukt exemplaar van de handleiding van Educat-B boven water kwam. Aha! Die is samen met de nieuwe aanwinsten voor een volgende keer.

Een ochtend op het documentatiecentrum: het is mooi werk en het is goed om te zien dat leerlingen zo gebruik maken van het centrum. De leerlingen kunnen er prima zelfstandig aan de slag. Nu ik nog ...

Blogkermis: bibliotheken en reclame

Foto: KayVee.INC
Bron: http://www.flickr.com/photos/kayveeinc/4390934562

Toen ik als student de openbare bibliotheek van Groningen binnenstapte, viel mijn oog direct op een balie. De balie bleek van de regionale zorgverzekeraar te zijn. Ik keek er wel van op. Ik moest denken aan de uitspraak van een docent bij een bijvak dat bibliotheken in de toekomst méér worden dan een verzamelplaats van boeken alleen. Dat was tweede helft jaren negentig.

Een aantal jaren later bij de officiële presentatie van Tresoar na de fusie stond midden op het atrium van onze studiezaal een levensgrote schatkist met de hoogtepunten uit onze collectie. Bij de ingang ervan stond een bordje: 'De schatkist is mede mogelijk gemaakt door die-en-die bank'. Hé? Waarom ook niet?

Als ik een boek leen bij de bibliotheek bij mij om de hoek, dan duwt de automaat mij een bonnetje in mijn hand met daarop de vervaldatum van de uitleentermijn. Op de achterzijde staat een reclameboodschap geprint. Daar kijk ik niet meer van op.

En nu, met de aankomende Week van de Klassieken (13 - 24 april) waarin Tresoar ook partner is, werken wij voor het programma van Tresoar samen met Selexyz De Tille en het Friesch Dagblad. En ik ben daar zeer blij mee. En zo helpen we elkaar, niet waar?

Nu kan ik wel heel makkelijk zeggen: 'Reclame in de bibliotheken? O, geen probleem'. Maar als ik mij dan probeer voor te stellen dat er een groot bord middenin de studiezaal van Tresoar komt te hangen met de naam van een loterij, dan begin ik mij achter mijn oren te krabben. Moeten we dat wel willen in een bibliotheek?

Toen schoot mij het Fries Museum te binnen. Daar hangt zo'n groot bord van die bekende loterij. Het Fries Museum heeft in 2009 een miljoen gekregen en zet dit in om extra uit te pakken met presentaties in de nieuwbouw van 2012. En daar worden we allemaal beter van.

Dus, bibliotheken en reclame: moeten we dat doen? Ik neig naar een 'ja'. Een partner aantrekken voor een manifestatie vind ik uitstekend. Dat bord in die studiezaal (en alles eromheen): daar ben ik niet zo'n grote fan van. Maar als we in ruil daarvoor middelen krijgen waarmee we ons cultureel erfgoed extra voor het publiek kunnen ontsluiten, waarmee we de klant beter van dienst kunnen zijn, waarmee we weer nieuwe activiteiten voor de bezoeker kunnen organiseren, waarom zouden we dat dan ook niet doen?

Meer weten?

- dit is een bijdrage aan de blogkermis van het blog Festina Lente over Bibliotheken en reclame